Merhaba Özgen Bey,

Semantic Web ile ilgili bir sorum şöyle;

Şu an facebookta Semantic Web uygulaması var mı? Arkadaş olma ihtimali olan kişileri bize sunması bir semantic web uygulaması mı oluyor? Yada bundan başka herhangi bir uygulaması semantic tabanlı mı? Eğer Facebookta semantic web tabanlı bir uygulama yoksa, facebooktaki hangi uygulamalar semantic web uygulamalarıyla güçlendirilebilir.

İlginiz için teşekküler

Anlamsal web alanındaki çalışmalarda, internet üzerinden elde edilen devasa miktarda verilerin işlenmesi ile ilgili hemen hemen her alanda olduğu gibi, Google'a yaklaşabilen yok.

Facebook, daha çok medya bombardımanı ile şişirilen bir balon. Facebook henüz borsada hisse senedi satışına başlamadı. Bu satışların başladığı gün pazardan büyük bir nakit çekme hedefi ile büyük bir medya bombardımanına yatırım yapıyor. Teknolojiyi kullanma anlamında herhangi bir ciddi becerileri olduğunu söylemek güç.

Facebook hesabınıza girmiş durumda iken listelenen arkadaş önerileri, herhangi bir anlam ile ilişkili değil. Birinci derece matematiksel denklemlerde olduğu gibi büyük oranda düz bir mantık ile tespit edilmektedir. Ortak arkadaş sayısına dayalı bir tahminlemeden ibarettir. Olsa olsa, hesap sahibinin tıklama alışkanlıklarına göre küçük bir miktar veri madenciliği yaklaşımı kullanılmış olabilir.

Anlamsal web ile ilgili gözle en açık görülebilecek uygulama Google'ın çeviri hizmetidir. Derinliği en yüksek uygulama ise Google'ın arama hizmetidir.

Bu arada bilgisayar.gen.al ailesine hoş geldin. Soruların ya da katkıların ailemiz tarafından büyük bir mutlukla karşılanacaktır. Bu konu ile de ilgili sormak istediklerin ya da belirtmek istediklerin olursa lütfen tereddüt etme.

Cevabınız için teşekkür ederim. Aslında benim temelde ilgilendiğim Semantic Web ve Social Networks. Facebook'u örnek olarak kullanıyorum. Sosyal ağlar semantic web ile nasıl desteklenebilir? Anlayacağınız gibi anlamsal ağ konusunda henüz yeniyim. Ne gibi anlamsal web uygulamaları ile sosyal ağ ortamları geliştirilip desteklenebilir. Bu konuda fikir sahibi olan arkadaşları beyin fırtınasına davet ediyorum:)

Sevgili Duygu,

Senin bu konuda düşündüğün bir şeyler var mı? Sen düşündüğün birkaç şeyi paylaşırsan, diğer üye arkadaşların da senin sorunu daha iyi anlaması mümkün olur ve katkı yapabilirler diye düşünüyorum.

Tam olarak emin olmamakla birlikte okuduğum yazılardan şöyle bir sonuç çıkardım. Semantic web farklı uygulamalarda yer alan veriler arasında ilişki kuruyor. Eğer bunu social web üzerinde düşünecek olursak örneğin facebook ile twitter arasındaki veriler arasında semantic web saysinde ilişki kurabiliyoruz. Yani facebookta bir arkadaşım hakkında aradığım bir bilgiyi twitter da bulma imkanına kavuşabiliyoum.

Farklı bir örnek verecek olursam, Facebookta çeşitli oyunlar oyanayabiliyoruz. Semantic web sayesinde facebook benim oyun tercihimi anlayacak ve bana kendi zevkim ile ilgili oyunlar sunabilecek.

Bir örnekte etkinlikler ile vermek istiyorum, aradığım bir etkinliği yorumlayarak sadece aradığım etkliği değil daha farklı ilgilenebileceğim etkinlik davetlerini sunabilecek.

Örneklerin tam olarak semantic web ile ilişkilendirebildim mi bilemiyorum. En azından bunların doğruluğu hakkında fikilrlerinizi belirtirseniz sevinirim.

Tam olarak kavramların karşılıkları senin belirttiklerin olmasa da, kendi adıma doğru yolda olduğunu düşünüyorum. Büyük oradan doğru iz üzerindesin, uygulama yaptıkça kavramları daha somut bir şekilde ortaya koyma oranın artacak diye düşünüyorum.

Belirttiğin örnekler anlamsal yaklaşımın verimli kullanılabileceği örnekler. Bunların sosyal ağ kavramı ile ilgili olmadığını belirtmem gerekir. Anlamsal yaklaşım ile ilişkili olarak doğru örnekler ama sosyal ağ kavramı ile ilişkili değiller. Bunlar Müşteri İlişkileri Yönetimi (Customer Relationship Management - CRM) yaklaşımı ile ilişkili yaklaşımlar. Verdiğin örnekler daha çok CRM - Semantic Web ikilisi ile eşleştirilebilir, Sosyal Ağ - Semantic Web ikilisi ile değil. Örneğin oyuncunun geçmişte oynadığı oyunların hangileri olduğuna bakarak ona oyun önermek herhangi bir oyun sitesinde de olabilir. Amazon, yıllardan beri, bu kitabı seviyorsanız bunları da sevebilirsiniz şeklinde önerileri ziyaretçilere sunuyor.

Sosyal Ağ - Semantic Web ikilisine indirgenebilecek bir örnek, kısaca düşündüğümde şu şekilde aklıma geliyor (örnekler tamamen hayalidir, uygulamada karşılığını bulmak mümkün olmayabilir, teoriyi kavramak amacıyla paylaşıyorum);

1. Sen sosyal paylaşım sitesine üye olurken aynı zamanda bildiğin dilleri de giriyorsun. Türkçe'yi anadil olarak, İngilizce'yi de mükemmel düzeyde biliyorum diye girdiğini varsayalım. Arkadaşlarımın duvar yazışmaları arasında arama yapmak istiyorum fonksiyonunu kullanacaksın (mevcut ağlarda benim bildiğim kadarıyla bu fonksiyon yok). "Ramazan ayı ne zaman başlıyor?" diye bir arama yapıyorsun. Sosyal ağ, senin arkadaşlarının duvarlarında bulunan "Ramazan ayı 5 Eylül'de başlıyor" ve "Month of Ramazan starts on September 5th" gibi yazışmaları sana getiriyor. Burada senin yaptığının aramanın İslam dinine göre oruç tutmanın farz olduğu Ramazan ayı ile ilgili olduğunu sistem anlıyor ve onunla ilgili sonuçları getiriyor. Diğer yandan arkadaşlarının kendi aralarında yaptıkları "Ramazan ayı gibi bir adam" ya da "Ramazan is like a bear" türünden yazışmaları getirmiyor. Bu noktada sosyal ağ ortamına özgü bir fonksiyona semantic yaklaşımı uygulamış olursun.
2. Bu senaryo'da sen Trabzonspor taraftarısın, yaşadığı kent olarak Bursa girmişsin. Diğer bir arkadaşın ise Ankara'da yaşıyor. Şimdi buna anlamsal yaklaşımı uygulamaya çalışalım. Senaryonun anlaşılması için tamamlayıcı veriler şunlar;
   Bursaspor Web TV spikeri, Bursa'da yaşayan Trabzonspor taraftarlarına "erkekseniz Heykel'e gelin" diye seslenmiş. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek de bir heykeli bulunduğu yerden kaldırmış ve "böyle sanatın içine tüküreyim" demiş.
   Her iki üye (sen -Bursa'da- ve arkadaşın-Ankara'da-) sosyal ağ arama kutusuna "erkek heykel" yazarak birer arama yapıyorlar.
   
   1. Bursa'da yaşayan üye arama sonuçlarında örneğin "Erkekseniz Heykel'e gelin dedi, toplanıp gidiyoruz" şeklindeki grubu ya da o açıklamayı yapan spikerin profilini görüyor.
   2. Ankara'da yaşayan üye ise arama sonuçlarında örneğin "Sanata sahip çıkalım" gibi bir grubu ya da kaldırılan heykelin heykeltıraşının profilini görüyor.

Örnek senaryoların uygulama karşılığını ben henüz yapmadım, yapanı da duymadım. Bu yüzden bu başlıkta paylaştıklarımın çoğunlukla hipotez düzeyinde olduğunu belirtmekte yarar var.

Aktardığın veriler ışığında paylaşabileceklerim bunlar.

Aklına takılanları paylaşmakta ve sormakta lütfen bir tereddütün olmasın. Çalışmalarına büyük bir mutlulukla katkı yapmak isteriz.

Şu notu da paylaşmakta yarar görüyorum. Sen düşüncelerini ne kadar çok ve ayrıntılı paylaşırsan, senin oturttuğun mantığa hangi yönlerden daha güçlü destek verebileceğimizi daha iyi tespit edebiliriz. Aynı zamanda lisans düzeyinde eğitime devam eden üyelerimiz de senin değerli birikiminden yararlanmış olurlar.